دکتر دوم از راه رسید؛ این بار برای نظارت بر کل سیاتل!
مسئولان شهر سیاتل انتظار داشتند جلسه کمیته امنیت عمومی طبق روال معمول با صحبت‌های شهروندان درباره فناوری‌های نظارتی برگزار شود، اما یکی از معروف‌ترین شرورهای مارول ناگهان پشت تریبون رفت تا از مسئولان به خاطر گسترش دوربین‌های نظارتی تشکر کند!
دوربین‌های نظارتی طی سال‌های اخیر در بسیاری از شهرهای آمریکا به بخش عادی سیستم‌های امنیتی تبدیل شده‌اند. اداره‌های پلیس از فناوری‌های شرکت‌هایی مانند Flock Safety و Axon برای کمک به تحقیقات، شناسایی خودروها و بررسی حوادث استفاده می‌کنند. این سیستم‌ها می‌توانند شامل دوربین‌های مداربسته، پلاک‌خوان‌های خودکار و مراکز کنترل جرایم در لحظه باشند؛ مراکزی که اطلاعات منابع مختلف را در یک سیستم واحد جمع‌آوری می‌کنند.
طرفداران این فناوری معتقدند چنین ابزارهایی می‌توانند به پلیس در واکنش سریع‌تر به حوادث و شناسایی مظنونان کمک کنند. در مقابل، منتقدان درباره حریم خصوصی، امنیت داده‌ها و احتمال سوءاستفاده از اطلاعات جمع‌آوری‌شده هشدار داده‌اند.
در چنین شرایطی، یکی از شهروندان سیاتل تصمیم گرفت نگرانی‌های خود درباره گسترش این سیستم‌ها را به شکلی کاملاً متفاوت مطرح کند. او با لباس کامل دکتر دوم، یکی از مشهورترین شرورهای مارول، وارد جلسه شد و از کمیته امنیت عمومی سیاتل برای کمک به تحقق رؤیای «نظارت کامل» تشکر کرد.
دکتر دوم خواستار «سلطه کامل» بر سیاتل شد
این اتفاق در جلسه کمیته امنیت عمومی شهر سیاتل در تاریخ ۸ سپتامبر رخ داد. فردی که ماسک نقره‌ای و دستکش‌های معروف دکتر دوم را به دست داشت، پشت تریبون رفت و با لحنی کاملاً شبیه شخصیت شرور مارول گفت:
«دوم شرکت Axon را تصاحب کرده و حالا دوم شما را زیر نظر خواهد داشت. همکاری مداوم شما برای گسترش شبکه نظارتی دوم ضروری است.»
او سپس ادامه داد که این تنها یکی از «هدایای» دکتر دوم به شهر سیاتل است و هدیه دوم، گسترش مرکز کنترل جرایم در لحظه به تمام محله‌های شهر خواهد بود؛ طرحی که به گفته او بیش از هزار دوربین را برای زیر نظر گرفتن تمام حرکات شهروندان به کار می‌گیرد.
دکتر دوم در پایان اعلام کرد: «دوم سلطه کامل بر شهر سیاتل دارد.»
البته پشت این ماسک، ویکتور فون دوم واقعی حضور نداشت! فردی که این نمایش را اجرا کرد، کلیفورد کاتون، مشاور سیاست‌گذاری در وزارت بازرگانی ایالت واشنگتن بود. او با این اقدام قصد داشت توجه‌ها را به استفاده روزافزون سیاتل از فناوری‌های نظارتی جلب کند؛ موضوعی که طبق گزارش‌ها مدت‌هاست آن را دنبال می‌کند.
کاتون همچنین عضو گروه محلی Community Not Cameras است؛ گروهی که با گسترش سیستم‌های نظارتی شرکت‌هایی مانند Flock و Axon مخالفت می‌کند.
انتخاب دکتر دوم هم کاملاً حساب‌شده بود. ویکتور فون دوم، حاکم کشور خیالی لاتوریا در دنیای مارول، شخصیتی است که همواره به دنبال کنترل مطلق و ایجاد نظم از طریق حکومت قدرتمند خود بوده است. بنابراین، استفاده از این شخصیت برای انتقاد از گسترش فناوری‌های نظارتی، پیام مشخصی داشت.
این نمایش همچنین از اقدام مشابه یک طرفدار جنگ ستارگان الهام گرفته شده بود. پیش‌تر فردی با لباس دارث ویدر در جلسه شورای شهری در سن‌دیگو حاضر شده و به شکلی طنزآمیز از دوربین‌های Flock به دلیل کمک به امپراتوری برای پیدا کردن «شورشی‌ها» تعریف کرده بود.
دکتر دوم سیاتل نیز در پایان سخنرانی خود یک هشدار نهایی برای اعضای جلسه داشت: «دوم شما را زیر نظر خواهد داشت. زنده باد لاتوریا!»
دوربین‌هایی که قرار است همه‌جا را ببینند
ماجرای حضور دکتر دوم در جلسه شورای شهر سیاتل شاید در نگاه اول تنها یک شوخی بامزه به نظر برسد، اما پشت این نمایش طنزآمیز، بحثی جدی درباره آینده فناوری‌های نظارتی در شهرهای آمریکا وجود دارد. در سال‌های اخیر، استفاده از دوربین‌های پلاک‌خوان و سامانه‌های هوشمند برای جمع‌آوری اطلاعات مربوط به رفت‌وآمد خودروها افزایش پیدا کرده و همین موضوع باعث شده نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی بیشتر از گذشته مطرح شود.
یکی از فناوری‌هایی که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته، دوربین‌های شرکت Flock Safety است. این دوربین‌ها می‌توانند اطلاعات مربوط به خودروهای عبوری را ثبت کنند و به نیروهای پلیس اجازه دهند در جریان تحقیقات، سوابق مربوط به رفت‌وآمد خودروها را بررسی کنند. چنین قابلیتی از نگاه نیروهای امنیتی می‌تواند ابزار مفیدی برای تحقیقات جنایی باشد، اما منتقدان معتقدند وقتی تعداد این دوربین‌ها در سطح شهر افزایش پیدا کند، حجم بسیار زیادی از اطلاعات مربوط به شهروندان نیز جمع‌آوری خواهد شد.
در کنار این سیستم‌ها، مراکز موسوم به Real-Time Crime Center یا «مرکز جرایم در لحظه» نیز نقش مهمی در این روند دارند. این مراکز می‌توانند اطلاعات دوربین‌های مختلف و دیگر منابع داده را در یک محیط واحد جمع کنند تا نیروهای پلیس بتوانند در زمان وقوع یک حادثه، تصویر گسترده‌تری از شرایط داشته باشند.
مشکل اصلی از جایی آغاز می‌شود که مرز میان استفاده هدفمند از فناوری و نظارت گسترده بر شهروندان مشخص نباشد. منتقدان می‌پرسند چه کسی به این اطلاعات دسترسی دارد، داده‌ها برای چه مدتی نگهداری می‌شوند و آیا امکان استفاده از آنها برای اهدافی غیر از تحقیقات جنایی وجود دارد یا خیر. امنیت اطلاعات نیز موضوع دیگری است؛ زیرا هرچه حجم داده‌های جمع‌آوری‌شده بیشتر باشد، اهمیت محافظت از آنها نیز افزایش پیدا می‌کند.
نمایش دکتر دوم دقیقاً با همین نگرانی‌ها بازی می‌کرد. او عمداً خود را به شکل شخصیتی نشان داد که به دنبال کنترل کامل یک شهر است تا نشان دهد اگر توسعه فناوری‌های نظارتی بدون محدودیت ادامه پیدا کند، آینده می‌تواند شبیه یک دنیای کمیک‌بوکی شود؛ جایی که یک حاکم قدرتمند تقریباً همه حرکات شهروندان را زیر نظر دارد.
البته این ماجرا به معنای مخالفت همه شهروندان با دوربین‌های نظارتی نیست. طرفداران این فناوری همچنان معتقدند دوربین‌ها می‌توانند در شناسایی خودروهای مرتبط با جرم، بررسی اتفاقات و کمک به تحقیقات پلیسی مؤثر باشند. بنابراین بحث اصلی بیشتر بر سر نحوه استفاده از این فناوری، میزان دسترسی به داده‌ها و وجود قوانین و محدودیت‌های مشخص است.
به همین دلیل، سخنرانی کوتاه «دکتر دوم» در سیاتل فراتر از یک شوخی اینترنتی بود. این اقدام با استفاده از یک شخصیت خیالی، بحثی واقعی درباره این سؤال را مطرح کرد: وقتی فناوری توانایی دیدن تقریباً همه‌چیز را پیدا می‌کند، چه کسی باید مراقب خودِ ناظران باشد؟
در نهایت، انتخاب چنین روشی برای اعتراض نیز نشان می‌دهد که مخالفان گسترش سیستم‌های نظارتی همیشه از روش‌های سنتی استفاده نمی‌کنند و گاهی برای جلب توجه عمومی، سراغ فرهنگ عامه و شخصیت‌های مشهور می‌روند؛ همان‌طور که پیش‌تر دارث ویدر و حالا دکتر دوم به نمادی طنزآمیز برای این بحث تبدیل شده‌اند.
